Θεός: η απόλυτη αδυναμία της απόλυτης ισχύος

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΟ 1300 μ. Χ. είναι η χρονολογία που τέμνει την ιστορία του δυτικού πολιτισμού σε δύο εποχές-  την εποχή της διατύπωσης επιθυμιών αύξησης της ισχύος (700 π. Χ. – 1300 μ. Χ.)  και την εποχή της γένεσης του θεού (1300 μ. Χ. και εξής). Τι έγινε το 1300 μ. Χ.; Κατασκευάστηκαν τα πρώτα πυροβόλα όπλα, άρχισε δηλαδή η εκπλήρωση των επιθυμιών αύξησης της ισχύος που διατυπώθηκαν κυρίως στην Ιλιάδα, στο σπουδαιότερο, στο ιδρυτικό κείμενο του  δυτικού πολιτισμού.  Μετά μια διαδικασία συνεχούς αύξησης της καταστρεπτικότητας και φονικότητας των βλημάτων φτάσαμε στο σημείο με ένα  μόνο βλήμα να μπορούμε να ισοπεδώσουμε μια μεγαλούπολη και να εξοντώσουμε τους περισσότερους κατοίκους της. Η ατομική βόμβα συνοψίζει τον ορθό λόγο και την δυτική επιστήμη: με λίγα μέσα να κάνεις πολλά σε λίγα δευτερόλεπτα. Το ισχυρότατο πυρηνικό όπλο δεν είναι το απόλυτο όπλο: ένα όπλο που το έχουν πολλοί δεν είναι απόλυτο όπλο. Το απόλυτο όπλο είναι ένα και το έχει μόνο ένας. Ποιο θα ήταν το ένα  απόλυτο όπλο που θα το είχε μόνο ένας; Θα ήταν ένα βλήμα με το οποίο θα μπορούσαμε να καταστρέψουμε ολον τον πλανήτη και να εξοντώσουμε κάθε μορφή ζωής –  αυτό θα ήταν το απόλυτο βλήμα. Μπορούμε να το κατασκευάσουμε; Όχι, δεν μπορούμε. Γιατί; Γιατί το απόλυτο είναι ανέφικτο, είναι απλά μια επιθυμία, μια διεστραμμένη επιθυμία ενός αδύναμου, ανίσχυρου συνόλου ανθρώπων. Ανίσχυρου, ανήμπορου δηλαδή να επιβιώσει, να καλύψει τις βασικές του ανάγκες, να εκπληρώσει τις επιθυμίες του.

ΔΕν μπορούμε λοιπόν να κατασκευάσουμε το απόλυτο όπλο, ένα όπλο δηλαδή που να είναι υπεράνω φυσικών νόμων και περιορισμών, ορίων. Τι είναι το απόλυτο; Γιατί απόλυτο(ς) μπορεί να είναι μόνο ένα(ς); Εμείς μπορούμε να γίνουμε θεοί ή Θεοί; Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των αρχαιοελληνικών θεών της Ιλιάδας και εβραϊκού Θεού της Παλαιάς Διαθήκης; Τη γνωρίζουμε πολύ καλά:  οι αρχαιοελληνικοί θεοί είναι άνθρωποι, λίγο ψηλότεροι και ρωμαλεότεροι που τρώνε, πίνουν, νυστάζουν, πληγώνονται στη μάχη, ερωτεύονται, γαμάνε, οργίζονται, γελάνε και άλλα πολλά κάνουν –  είναι άνθρωποι αθάνατοι που ζουν μακριά και ψηλά, στον ουρανό, είναι Ουρανίωνες. Ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης δεν φαίνεται να κάνει τίποτα από όλα αυτά, φανταζόμαστε να μην κάνει –  αν και τον φανταζόμαστε με ανθρώπινη μορφή, μιας και έχει στόμα και μιλάει, κεφάλι, πόδια, περπατάει, οργίζεται και ρίχνει εμπρηστικές βόμβες στα Σόδομα και τα Γόμορα. Αν αναρωτηθούμε τώρα ποιος είναι πιο ισχυρός, οι θεοί ή ο Θεός, δεν θα δυσκολευτούμε να απαντήσουμε: ο Θεός. Γιατί;

Continue reading

Πηνελόπη (θεατρικός μονόλογος)

 

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα!

Δημοσιεύω ένα μέρος από τον μονόλογο Πηνελόπη:

Η Πηνελόπη αντιλαμβάνεται ότι ο Οδυσσέας θα σκοτώσει τους μνηστήρες, φίλους και εραστές, τον καλεί σε δείπνο και τον δηλητηριάζει. Πάνω από τον Οδυσσέα που σφαδάζει, η Πηνελόπη “μου” τα χώνει στον ηρωισμό – και σε όλες τις εκφάνσεις του.
Αν ανεβεί, θα ανεβεί με τον όρο ότι εγώ θα παίξω τον Οδυσσέα. Ξέρω πολύ καλά τι θα πει ηρωισμός, τι θα πει πόνος. Το στοματάκι μου δεν θα το ανοίξω. Εκτός κι αν κάνα βράδυ έχω κέφια και αυτοσχεδιάσω και μου ξεφύγει κάνα ” να σου γαμήσω το μουνί που σε πέταγε” προς την Πηνελόπη.
Διευκρινίζω, για να μην παρεξηγηθούμε, ότι τα πιο α κ ρ α ί α που θα διαβάσετε, τα μετέφερα πιστά από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια.-

 

                                                    Πηνελόπη

 

Η αυλαία κλειστή. Ακούγεται γυνακεία φωνή. 

Μόλις σε είδα να έρχεσαι απο μακριά, κουρελής και ζητιάνος, ταλαίπωρος και κουρασμένος, είπα μέσα μου, αυτός είναι. Όσο πανούργος και να είσαι, το περπάτημά σου και τη κίνηση των χεριών σου δεν θα μπορούσες ποτέ να τα κρύψεις –  ποτέ! Κι όταν με πλησίασες, δεν είχα πια την παραμικρή αμφιβολία. Είδα τα μάτια σου, το βλέμμα σου, ένιωσα την ύπαρξή σου, την ψυχή σου, την παρουσία σου. Αν νομίζεις ότι είσαι μεγαλύτερη πουτάνα από μένα, κάνεις πολύ μεγάλο λάθος.

Ακούγεται θόρυβος αντικειμένων που πέφτουν. Ακούγονται βήματα άντρα που τρεκλίζει κι ένας υπόκωφος, απροσδιόριστος θόρυβος.

Ανοίγει η αυλαία. Τραπέζι με δυο καρέκλες. Ένας  άντρας σφαδάζει στο πάτωμα κρατώντας την κοιλιά του. Η γυναίκα σηκώνεται από την καρέκλα και πλησιάζει τον άντρα. Στέκεται από πάνω του και τον βλέπει να σφαδάζει.

 

ΠΗΝΕΛΟΠΗ

 

Θυμάσαι μια μέρα που ρώτησες την ετοιμοθάνατη  γιαγιά σου, γιαγιά, πώς είναι να πεθαίνεις; Θυμάσαι τι σου είπε; Δε θυμάσαι –  που να θυμάσαι! Θα σου θυμίσω εγώ τα λόγια της . Πώς είναι όταν πεινάς και θέλεις να φας ένα κομμάτι γλυκό ψωμί; Πώς είναι όταν διψάς και θες να πιεις ένα ποτήρι  δροσερό νερό; Πώς είναι όταν νυστάζεις και θέλεις να κοιμηθείς γλυκά γλυκά και να ξεκουραστείς; Έτσι θέλω κι εγώ τώρα τον θάνατο. Τα θυμήθηκες;  Θυμάσαι πώς πέθανε η θεία σου, η αδερφή της γιαγιάς σου; Μόλις είχαμε παντρευτεί. Μας κάλεσε στα γενέθλιά της, θυμάσαι; Ενενήντα τέσσερα. Κουβαλούσε  από το βουνό ξερόκλαδα για τον φούρνο, ξεχορτάριαζε τον κήπο, έλεγε παραμύθια στα παιδιά, με τα χαμόγελο στα χείλη από το πρωί μέχρι το βράδυ, τη θυμάσαι; Θυμάσαι που καθόμουν δίπλα της; Θυμάσαι πόσο με αγαπούσε; Θυγατέρες και γιοι, γαμπροί και νύφες, εγγόνια και δισέγγονα, φωνές και γέλια, χαμός!  Θυμάσαι πόσο ευτυχισμένη και χαρούμενη ήταν εκείνη τη βραδιά; Θυμάσαι που έγειρε το κεφάλι της στον ώμο μου κι έμεινε εκεί. Με το χαμόγελο στα χείλη!  Θυμάσαι τι σου έλεγε, όταν σ΄ άκουγε να λες, εγώ δεν θα πεθάνω! Επειδή πέθαναν οι άλλοι, τι σημαίνει,  ότι θα πεθάνω κι εγώ; Κι όταν το πήρες απόφαση ότι κι εσύ θα πεθάνεις, δεν πιστεύαμε στ΄

Continue reading

ήθελε ή δεν ήθελε η Πηνελόπη να επιστρέψει ο Οδυσσέας;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΤΟ ερώτημα αυτό μπορούμε να απαντήσουμε μόνο εάν διαβάσουμε προσεκτικά και μελετήσουμε την Οδύσσεια –  δεν εννοώ κάποια μετάφραση. Και μάλιστα με τη βοήθεια ερμηνευτικών υπομνημάτων (υπάρχει ένα τρίτομο εξαιρετικό από τους/τις  καλύτερους /καλύτερες  γνώστες  του οδυσσειακού κειμένου, από τις εκδόσεις Παπαδήμα), αυτοτελών μελετών και άρθρων ή συλλογών άρθρων. Εάν το κάνουμε αυτό, εργασία που θέλει πολύ χρόνο, δεκαετίες, θα βρεθούμε στην πολύ αμήχανη θέση, δυσάρεστη θα έλεγα, να πρέπει να αποφασίσουμε εάν η Πηνελόπη ήθελε ή  δεν ήθελε να επιστρέψει ο Οδυσσέας. Κι αυτό διότι το κείμενο υπαγορεύει και τις δύο απαντήσεις; Ποιο είναι το κριτήριο με το οποίο θα αποφασίσετε; Η ερμηνεία της περίπλοκης συμπεριφοράς της Πηνελόπης. Η ερμηνεία αυτή αφορά δύο σημεία.

ΠΡΩΤΟ, η συμπεριφορά της κατά τη διάρκεια της απουσίας και η στάση της απέναντι στους μνηστήρες. Από τη μια διαβάζουμε ότι η Πηνελόπη κλαίει και οδύρεται που δεν έχει επιστρέψει ο Οδυσσέας, ότι τον περιμένει (λόγου χάριν, α 340-3) αλλά είναι και πεπεισμένη ότι έχει πεθάνει και από την άλλη ότι βρίσκεται σε δίλημμα και δεν ξέρει τι να κάνει –  να παντρευτεί κάποιον από τους μνηστήρες ή όχι; Η συμπεριφορά της και η στάση της είναι αμφιθυμική: και τον περιμένει και θεωρεί ότι είναι νεκρός, και θέλει και δεν θέλει να παντρευτεί. Το λέει καθαρά ο Τηλέμαχος (π 73-75). Τελικά αποφασίζει να παντρευτεί ενώ ο Οδυσσέας είναι ήδη εκεί! Το δεύτερο σημείο έχει πολλές πτυχές : τον έχει αναγνωρίσει από την πρώτη στιγμή που τον είδε ή όχι; Πώς να εξηγήσουμε την ψυχρή και απόμακρη συμπεριφορά της από τη στιγμή που τον αναγνώρισε; Αποφάσισε να παντρευτεί ενώ τον είχε αναγνωρίσει;

Continue reading

για τους αναρχικούς που παίρνουν κρατικές επιχορηγήσεις ή είναι κρατικοί υπάλληλοι

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΙΧΑ προαναγγείλει το σημερινό θέμα σε κάποιον αναρχικό, γνωστό, δεν χρειάζεται να αναφέρω το όνομά του, δεν με ενδιαφέρουν τα πρόσωπα, και μου έκανε τις εξής υποδείξεις:

Ελπίζω να συμπεριλάβεις όλους τους δημόσιους υπαλλήλους που πληρώνονται από το κράτος, όχι μόνο τους καλλιτέχνες που παίρνουν πενταροδεκάρες. Επίσης να προτείνεις αναλυτικά τρόπους επιβίωσης των καλλιτεχνών, μην είναι μόνο σκέτη καταγγελία, να έχει και πρακτικές προτάσεις. Γράψε επίσης στην εισαγωγή αναλυτικά την δική σου οικονομική κατάσταση, αν και θεωρώ αυτονόητο πως το άρθρο σου θα πρέπει να συμπεριλάβει φορολογική ενημερότητα, τραπεζικούς λογαριασμούς και αναλυτική επαγγελματική σταδιοδρομία, ασφαλιστικές εισφορές, αριθμό ενσήμων και πιθανή κληρονομική περιουσία έτσι ώστε η κριτική σου να είναι καθαρή από κάθε είδους πιθανές αμφιβολίες.

ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΣΤΕ, φίλες και φίλοι, ότι ο αναρχικός που τα έγραψε αυτά δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν άποροι και ανασφάλιστοι,  χωρίς τραπεζικούς λογαριασμούς, επαγγελματική σταδιοδρομια, ασφαλιστικές εισφορές, ένσημα, χωρίς κληρονομική περουσία. Εάν το γνωρίζει, σκέφτηκε ότι εγώ δεν ανήκω σε αυτή την κατηγορία και πρέπει να αναφέρω αναλυτικά την οικονομική μου κατάσταση! Με τη σειρά μας , εμείς δεν γνωρίζουμε πώς ζουν πολλοί αναρχικοί και αριστεροί –  ιδιωτικοί ή δημόσιοι υπάλληλοι δεν είναι! Είναι επιχειρηματίες, έχουν εισοδήματα από ακίνητα, παίρνουν κρατικές επιχορηγήσεις; Πλήρης άγνοια! Γιατί δεν μας το λένε; Γιατί το κρύβουν; Γιατί εμείς λέμε ότι ζούμε από αυτό κι από αυτό, έχουμε αυτό κι αυτό. Και σπίτι έχουμε και αυτοκίνητο έχουμε κι σπίτι στην παραλία του χωριού έχουμε και ταξιδάκι στο εξωτερικό μια φορά το χρόνο πάμε. Ντρέπονται; Ντρέπονται οι αναρχικοί γι’ αυτό που κάνουν, γι΄αυτό που είναι; Θέλουν να μας δώσουν μια διαφορετική εικόνα από την πραγματική; Παίζουν ένα ρόλο στο θέατρο της ζωής, όπως όλοι και όλες μας άλλωστε, αν και λίγοι και λίγες το συνειδητοποιούν; Continue reading