φίλες και φίλοι, καλημέρα σας

Ο γλωσσολόγος-ιστορικός Γεώργιος Πολύμερος διατείνεται ότι έχει αποκρυπτογραφήσει την κρητική ιερογλυφική, τον δίσκο της Φαιστού και την Γραμμική Α΄και ότι οι γραφές αυτές αναπαριστούν την ελληνική γλώσσα. Αυτά που διαβάζει τα δημοσιοποιεί, κατά κύριο λόγο, στα βιβλία που εκδίδει μόνος – το βιβλίο του για τον δίσκο της Φαιστού εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Νέα Θέσις. Και τα διαβάζουμε και εμείς. Κάποιοι, προφανώς και κάποιες, έχουν πειστεί και χαίρουν χαρά μεγάλη που αποδεικνύεται ότι οι συντάκτες των κειμένων των σφραγίδων της κρητικής ιερογλυφικής και των πήλινων πινακίδων της Γραμμικής Α΄ ήταν Έλληνες και μιλούσαν ελληνικά, κατά συνέπεια Έλληνες ήταν και όλοι οι κάτοικοι της  Κρήτης εκείνη την εποχή (1900-1450 π. Χ.).

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

     Θα γνωρίζετε ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δεν τρώει ψωμί, όχι γιατί δεν έχει, αλλά διότι δεν ανήκε ποτέ στο διαιτολόγιό του. Αντί ψωμιού τρώει ρύζι. Φαντάζομαι ότι οι άνθρωποι που σήμερα τρώνε ψωμί θα συνεχίσουν να τρώνε και σε μια διευρυμένη κομμουνιστική κοινωνία. Το ερώτημα που με απασχολεί είναι:  Πως θα το παράγουν; Μπορούμε σήμερα να παραγάγουμε ψωμί όπως θα το παράγουν οι άνθρωποι σε μια διευρυμένη κομμουνιστική κοινωνία; Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε σήμερα, φίλες και φίλοι. 

    Σήμερα, το ψωμί είναι ένα εμπόρευμα. Ως εμπόρευμα έχει μια ανταλλακτική αξία και μια αξία χρήσης. Για να φας (αξία χρήσης) 330 γρ. ψωμί , μια μικρή φραντζόλα, πρέπει να δώσεις 1 εβρό. Εάν μια τετραμελής οικογένεια χρειάζεται 1,5 κιλό ψωμί την ημέρα πρέπει να σκάει κάθε μέρα στον φούρναρη 4-5 εβρά. Εάν σκεφτούμε ότι ένα κιλό σιτάρι κοστίζει από 10 έως 25 λεπτά, ανάλογα με τη τιμή που έχει κάθε χρόνο, λόγω καλής ή κακής σοδειάς, με πέντε εβρά αγοράζεις 20-50 κιλά σιτάρι, δηλαδή, 20-50 κιλά αλεύρι εάν το αλέσεις εσύ ο ίδιος, δηλαδή, 26-65 κιλά ψωμί (με ένα κιλό αλεύρι φτιάχνεις 1, 3 κιλά ψωμί), δηλαδή, 80 με 200 φραντζόλες  των 330 γρ.! Με πέντε εβρά όμως εσύ αγοράζεις 4-5 φραντζόλες!

Δεν λάβαμε όμως υπόψη μας το κόστος των μηχανών άλεσης, των μηχανών ζυμώματος,  του φούρνου ψησίματος, των οχημάτων μεταφοράς σιταριού, της ενέργειας που  απαιτείται για να λειτουργήσουν όλες αυτές οι μηχανές και δεν λάβαμε υπόψη μας βέβαια και τον χρόνο εργασίας (άρα, και το κόστος της εργασίας)  που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η μεταφορά σιταριού, η παραγωγή αλευριού και το ψήσιμο του ψωμιού. Θα τα δούμε όλα αναλυτικά παρακάτω, αφού διατυπώσουμε κάποιες σκέψεις που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε το ζήτημα που μας απασχολεί.

Continue reading →

files ke fili, kalimera sas

Ξέρετε πως είναι το παγωτό στην ιαπωνική; Aisukurimu. Σας θυμίζει κάτι; Μα βέβαια, είναι η αγγλική λέξη icecream! Γιατί το icecream έγινε aisukurimu; Δεν θα δυσκολευτούμε να απαντήσουμε: η αγγλική λέξη προσαρμόστηκε στη μορφολογία και τη φωνολογία της ιαπωνικής, της οποίας το βασικό χαρακτηριστικό είναι οι ανοιχτές συλλαβές, δηλαδή, σύμφωνο+φὠνήεν: Ναγκασάκι, Χιροσίμα, Μιτσουμπίσι, Καβασάκι, Χόντα, Σουζούκι, Οζάκα, Τόκιο, σούσι. Προφέροντας aisukurimu μπορούν και τη γράφουν, μιας και η ιαπωνική γραφή είναι μια συλλαβογραφική γραφή. Κάθε συλλαβή αποδίδεται με ένα συλλαβόγραμμα. Η λέξη Ναγκασάκι αποτελείται από τέσσερα συλλαβογράμματα: να, γκα, σα, κι.

Θα μπορούσε η γιαπωνέζικη γλώσσα να αναπαρασταθεί με το λατινικό αλφάβητο; Ασφαλώς! Με το ελληνικό; Ασφαλώς! Η τουρκική γλώσσα αναπαριστάνονταν με το αραβικό αλφάβητο, μέχρι το 1922, αν δεν κάνω λάθος. Τη χρονιά εκείνη αφήσανε στην άκρη το αραβικό και υιοθέτησαν το λατινικό. Θα μποορούσαν να υιοθετήσουν και το ελληνικό και να γράψουν την παρακάτω παροιμία ω εξής:

άμτσικ τσιοκ, παρά γιοκ: μουνάκι πολύ, λεφτά όχι!

Θα μπορούσαμε, φίλες και φίλοι, να αντικαταστήσουμε το ελληνικό αλφάβητο με το λατινικό; Asfalos! Με το αραβικό; Ασφαλώς! ب ج ب ق  : καλά,  εάν ق  = κ,   ب  α, και     ج =λ! Κανένα πρόβλημα; Απολύτως κανένα!  Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την ιαπωνική συλλαβογραφική γραφή για να αναραστήσουμε την ελληνική γλώσσα; Και βέβαια! Για να γράψουμε τη λέξη καραβάκι θα χρησιμοποιούσαμε τα συλλαβογράμματα κα, ρα, βα, κι. Θα αντιμετωπίζαμε όμως πολλές δυσκολίες, τις οποίες θα εξετάσω παρακάτω.

Θα μπορούσαν οι Ιάπωνες να αφήσουν στην άκρη τη γραφή τους και να υιοθετήσουν τη Γραμμική Γραφή Β’, που είναι συλλαβογραφική; Ασφαλώς. Θα έκαναν βέβαια κάποιες αλλαγές, κάποιες τροποποιήσεις. Θα μπορούσαμε εμείς να αφήσουμε την ελληνική αλφαβητική και να υιοθετήσουμε τη Γραμμική Β΄; Ασφαλώς και θα μπορούσαμε. Θα είχαμε όμως κάποια προβλήματα, θα τα δούμε στη συνέχεια.

Θέλω να πω το εξής:

η οποιαδήποτε γλώσσα μπορεί να αποδοθεί με την οποιαδήποτε γραφή και η οποιαδήποτε γραφή μπορεί να αποδώσει την οποιαδήποτε γλώσσα.

Continue reading →

Φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα θα καταπιαστούμε με τα προβλήματα φωνητικής που εμφανίζει η ανάγνωση της μινωικής σφραγίδας και αύριο θα τελειώσουμε με μια εξέταση ζητημάτων γραφής και ανάγνωσης που επιχειρεί ο γλωσσολόγος-ιστορικός Γεώργιος  Πολύμερος. Μιας και η φωνητική είναι κι αυτή ένα πολύ λεπτό ζήτημα, θα κάνω μια σύντομη εισαγωγή για να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε την ανάγνωση που επιχειρείται.

Ας υποθέσουμε ότι ένας  νεοέλληνας, πάρα πολύ χαμηλού, πολύ χαμηλού, χαμηλού, μετρίου, μέσου, ανώτερου, υψηλού, πολύ υψηλού, πάρα πολύ υψηλού μορφωτικού επιπέδου, ανοίγει τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη κι αρχίζει να διαβάζει τους πρώτους τέσσερις στίχους.

Ὅσα δή δέδηγμαι τήν ἐμαυτοῦ  καρδίαν,     

ἥσθην δέ βαιά, πάνυ δέ βαιά, τέτταρα·  

ἅ δ΄ ὠδυνήθην ψαμμακοσιογάργαρα.  

φέρ’ ἴδω, τί δ’ ἥσθην ἄξιον χαιρηδόνος;

Τι θα καταλάβει; Δε θα καταλάβει τίποτα! Θα αναγνωρίσει κάποιες λέξεις αλλά το πόσες και ποιες θα είναι θα προσδιοριστεί από το μέγεθος του πολιτιστικού και μορφωτικού κεφαλαίου που διαθέτει. Ένας αγρότης ενδέχεται να αναγνωρίσει τις λέξεις όσα και καρδίαν κι  ένας γιατρός άλλες δύο (τέτταρα, άξιον), όλοι μα όλοι δεν θα καταλάβουν τι λέει ο Αριστοφάνης. Αυτό το δέδηγμαι  τί είναι; ἥσθην,  τι σημαίνει; Ψαμμακοσιογάργαρα; Χαιρηδόνος; Για να καταλάβουν θα πρέπει να ανοίξουν μια μετάφραση, από τις πολλές που έχουν γίνει για τους Αχαρνείς. Εάν διάβαζε τη μετάφραση του Χρ. Χρηστίδη, θα καταλάβαινε:

 Αχ, πόσες πίκρες την καρδιά μου έχουν σπαράξει!  

Είν’ οι χαρές μου λιγοστές, τέσσερις μόνο,      

ενώ οι πόνοι που ‘νιωσα βουνά από άμμο. 

Ας δω τι χάρηκα που τη χαρά ν’ αξίζει;

 Εάν ο Αριστοφάνης ζωντάνευε και καθόταν μεταξύ των θεατών της Επιδαύρου κι άκουγε αυτά τα λόγια από το στόμα του ηθοποιού, τι θα καταλάβαινε; Απολύτως τίποτα! Γιατί δεν καταλαβαίνουμε τα αρχαία ελληνικά κείμενα και πρέπει να τα μεταφράσουμε; Ένας που δεν γνωρίζει αγγλικά δεν θα καταλάβει τον Μακμπέθ του Σέξπυρ – ένας που δεν γνωρίζει αρχαία ελληνικά , δεν θα καταλάβει τον Αριστοφάνη. Αλλά και αρχαία ελληνικά να γνωρίζει πάλι θα δυσκολευτεί, όπως θα δυσκολευτεί κι ένας φοιτητής φιλολογίας κι ένας καθηγητής Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο και το Λύκειο και θα καταφύγει σε βοηθήματα.

Continue reading →

[Κυριακή, 24 Ιουνίου]

Σήμερα,  φίλες  και φίλοι, θα ελέγξουμε τη σύνταξη της πρότασης λήρ’ ή μώμ’ ώχου, κι αύριο θα δούμε τα φωνητικά προβλήματα που παρουσιάζει. Θα κάνω ένα διάλειμμα μιας βδομάδας, λόγω υγείας, δε θα γράψω τίποτα και θα επανέλθω με την εξέταση της δεύτερης και τρίτης ανάγνωσης και με τη διατύπωση κάποιων σκέψεων σχετικά με την αποκρυπτογράφηση της κρητικής ιερογλυφικής και της Γραμμικής Α΄ που επιχειρεί ο Γ. Πολύμερος, γλωσσολόγος-ιστορικός.

Μιας και το ζήτημα της σύνταξης είναι ιδιαίτερα λεπτό, απαιτεί δηλαδή έναν ιδιαίτερο χειρισμό στην αντιμετώπισή του, χρειάζεται  με άλλα λόγια ιδιαίτερη προσοχή και ακρίβεια, θα διατυπώσω κάποιες σκέψεις για να μπορέσουμε και να κατανοήσουμε κάποια πράγματα και, άρα, να συννενοηθούμε.

 1. Τη φράση ο ήλιος καίει για μας τους γκέι θα μπορούσαμε να τη διατυπώσουμε με πολλούς τρόπους. Καίει ο ήλιος για μας τους γκέι. Για μας τους γκέι καίει ο ήλιος. Για μας τους γκέι ο ήλιος καίει. Όλες αυτές οι προτάσεις είναι σωστές από γραμματικής πλευράς. Η σημασία τους είναι η ίδια και αυτή αλλά κάθε πρόταση έχει ιδιαίτερες παραδηλώσεις, παρασημάνσεις που τις δημιουργεί η τάξη των λέξεων. Εάν σας πω ότι είχα κάτι λεφτουδάκια και αγόρασα ένα οικοπεδάκι, θα καταλάβετε, χωρίς να το διατυπώσω ρητά, ότι τα λεφτά ήταν λίγα, τα μάζεψα σιγά σιγά και ότι το οικόπεδο που αγόρασα είναι μικρό και σίγουρα όχι στην Εκάλη. Όλα αυτά που θα αντιληφθείτε χωρίς να τα δηλώσω,  είναι παραδηλώσεις, παρασημάνσεις. 

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

 Σήμερα θα εξετάσουμε την ανάγνωση του κειμένου, σε κρητική ιερογλυφική γραμμένο, μιας μινωικής σφραγίδας (αρ. 70), της περιόδου 1900 – 1625 π.Χ., που επιχειρεί ο Γεώργιος Πολύμερος, γλωσσολόγος – ιστορικός και έχει δημοσιευτεί στο βιβλίο του Ινδοευρωπαίοι και Έλληνες  ΙΙΙ – Μίνως Δεσμώτης ( σελ. 66-67, εκδ. ΛΙΓΓΑ ΓΑΙΑ, Λαμία, 2010). Θα ακολουθήσει η εξέταση άλλων δύο κειμένων, μιας σφραγἰδας της ιερογλυφικής και μιας πινακίδας της Γραμμικής Γραφής Α΄(1850 -1450 π.Χ.)  και ένα συμπερασματικό κείμενο στο οποίο θα σχολιάσω την απόπειρα αποκρυπτογράφησης που επειχειρεί ο συγγραφέας.

Continue reading →

φίλες κε φίλοι, καλημέρα σας

το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Lucifugo

με την υπενθύμιση ότι η λέξη Lucifugo προέρχεται από το επίθετο της λατινικής  lucifugus, a, um: lux, luc-is είναι το φως (πρβλ.  λυκαυγές, λυκόφως) ενώ fuga είναι η φυγή: lucifugus είναι αυτός που αποφεύγει το φως. Έχουμε δείξει ήδη ότι το φως (και η λάμψη) είναι μετωνυμία της Κυριαρχίας. Ο Ζεύς είναι η λάμψη, ο Θεός είναι φως! Η Χρυσή Αυγή φέρνει το φως, είναι Lucifer, Εωσφόρος!

1. Οι εποχές της μετἀβασης

Εάν είχα το χρόνο, τη διάθεση και τις γνώσεις θα έγραφα τρία βιβλία για τις εποχές της  μετάβασης από τον έναν τρόπο παραγωγής σε έναν άλλον: θα έγραφα για τη μετάβαση από τον ποιμενικό στον δουλοκτητικό κατά την αρχαϊκή εποχή στην αρχαία Ελλάδα, από τον δουλοκτητικό στον φεουδαρχικό (4ος-7ος αιώνας) και από τον φεουδαρχικό στον καπιταλιστικό (15ος-18ος). Μιας όμως και δεν έχω ούτε χρόνο, ούτε διάθεση ούτε γνώσεις ας τα γράψουν άλλοι και άλλες. Αυτά που γράφω για την Ιλιάδα κι αυτά που θα γράψω για τη λυρική ποίηση, τον Παρμενίδη, την καταγωγή του αθλητισμού, τη γένεση της πόλεως και της δημοκρατίας, τις πρώτες μέρες της αγοράς, του εμπορεύματος και του χρήματος αφορούν τη μετάβαση από τον ποιμενικό στον δουλοκτητικό τρόπο παραγωγής. Για τις άλλες περιόδους τα διαβάσματά μου είναι ανεπαρκέστατα -τώρα διαβάζω κάποια κείμενα της ύστερης Αρχαιότητας, της εποχής της μετάβασης από τον δουλοκτητικό στον φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής (Αυγουστίνος, Βοήθιος, Γρηγόριος της  Τουρ, Αμμιανός Μαρκελίνος ), ενώ η καλύτερη συνθετική εργασία που με βοήθησε να κατανοήσω πολλά πράγματα είναι το βιβλίο του μαρξιστή Πέρι Άντερσον ‘Από την αρχαιότητα στον φεουδαρχισμό’, που εκδόθηκε το 1974 και μεταφράστηκε στα ελληνικά (Ελένη Αστερίου) το 1981, από τις εκδόσεις Οδυσσέας. Όσο για τη μετάβαση από τον φεουδαρχισμό στον καπιταλισμό, το Κεφάλαιο του Μαρξ μας λέει πολλά, αλλά ο Φουκό, μεταξύ πολλών άλλων, μας λέει ότι  αυτά τα πολλά είναι πολύ λίγα. Το έξοχο βιβλίο της Σίλβια Φεντερίτσι, ‘ο Κάλιμπαν και η μάγισσα’ (μετ. Ι. Γραμμένου, Λ. Γυιόκα, Π. Μπίκας, Λ. Χασιώτης), από τις ‘εκδόσεις των ξένων’,  επιβεβαιώνει με τον καλύτερο τρόπο την παραπάνω διαπίστωση.  

Continue reading →