
Tn 316 εμπρός πλευρά
φίλες και φίλοι, γεια σας και χαρά σας
Σήμερα, Κυριακή απόγευμα, 21 Αυγούστου, και τις δυο τρεις επόμενες μέρες, θα καταπιαστούμε με την λεπτομερειακή μελέτη του διασημότερου και σπουδαιότερου εγγράφου των ανακτόρων της μυκηναϊκής Πύλου, της πήλινης πικακίδας Τn 316, την οποία βλέπετε στα αριστερά, όπως τις δημοσίευσε ο E. L. Bennett – The Pylos Tablets. Texts of the Inscriptions Found, 1939-1954. Princeton 1955 . Βρέθηκε στο υπ’ αριθμόν 8 Δωμάτιο των Αρχείων και κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι συντάχθηκε λίγες ώρες ή λίγα λεπτά πριν την πυρπόληση των ανακτόρων, κάποιοι μάλιστα διατείνονται ότι γράφτηκε πάρα πολύ βιαστικά, ενώ ένας από αυτούς ότι το χέρι του γραφέα έτρεμε όταν συνέτασσε το έγγραφο. Θα τα δούμε όλα αυτά αναλυτικά πιο κάτω, όπως και το μείζον ζήτημα του ποιος έκαψε τα ανάκτορα: εισβολείς κατακτητές ή εξεγερμένοι υποτελείς; Όπως βλέπετε κι εσείς, ο γραφέας δεν ολοκλήρωσε τη σύνταξη του εγγράφου: και στις δυο πλευρές, τράβηξε τις οριζόντιες γραμμές αλλά κείμενο δεν έγραψε. Τα σύμβολα που βλέπετε κάτω δεξιά της εμπρός πλευράς είναι συλλαβογράμματα και γραμμές που χάραξε ο γραφέας των ανακτόρων για να δοκιμάσει τη μύτη της οξείας ξύλινης (ή καλαμένιας) γραφίδας του (τόσο οξείας όσο η άκρη της οδοντογλυφίδας). (Εάν βιαζόταν τόσο πολύ, θα είχε χρόνο να ασχολείται με την οξύτητα της γραφίδας του;) Με αυτήν την οξεία γραφίδα έγραφε πάνω στην ωμή και μαλακή πήλινη πινακίδα, που στέγνωνε πάνω στα ράφια και μετά το τέλος της διοικητικής χρονιάς ανακατεύονταν με νερό και με τον πηλό έφτιαχναν νέες πινακίδες. Αυτός είναι ο λόγος που σώζονται αρχεία μόνο μιας χρονιάς, της χρονιάς που κάηκε το ανάκτορο – η καταστρεπτική φωτιά έψησε τις πινακίδες και τις έσωσε από τον βέβαιο αφανισμό! Ουδέν κακόν αμιγές καλού. . .
[Εάν θέλετε να μεγεθύνετε την πινακίδα, κάνετε ένα ή δυο κλικ πάνω στην εικόνα]
Γιατί όμως η πινακίδα αυτή είναι τόσο σημαντική; Για τρείς λόγους. Πρώτον, μαθαίνουμε την εποχή που πυρπολήθηκαν τα ανάκτορα. Δεύτερον, το έγγραφο περιέχει πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τη μυκηναϊκή θρησκεία. Και, τρίτον, μαθαίνουμε ότι η τέλεση ανθρωποθυσιών ήταν μια θρησκευτική πρακτική κατά την μυκηναϊκή εποχή, που επιβεβαιώνεται άλλωστε κι από τη μυθολογία. Το θέμα είναι αν ήταν μια συνήθης θρησκευτική πρακτική ή εάν γίνονταν σε έκτακτες καταστάσεις (κινδύνου από εχθρούς ή από φυσικές καταστροφές).

Tn 316 πίσω πλευρά
Εάν ολοκληρωνόταν η σύνταξη του εγγράφου, θα απαρτιζόταν από έξι παραγράφους. Θα σας εξηγήσω πως συμπεραίνουμε ότι πρόκειται περί έξι παραγράφων. Στο αριστερό μέρος της πίσω πλευράς διακρίνετε δυο μεγάλα συλλαβογράμματα που επαναλαμβάνονται τέσσερις φορές: το pu (σαν λάμδα με μια κάθετη γραμμή στο μέσον της γωνίας) και το ro, ένα σταυρό. Και τα δυο μαζί αποτελούν τη λέξη pu-ro, Πύλος. Στις τρεις πρώτες περιπτώσεις, μετά τη λέξη Πύλος (pu-ro) ακολουθεί ένα κείμενο – στη τέταρτη όμως ο γραφέας δεν έγραψε τίποτα – δεν πρόλαβε, τα παράτησε ή δεν είχε τι άλλο να γράψει. Θα τα εξετάσουμε στη συνέχεια όλα αυτά. Στην εμπρός πλευρά, η λέξη Πύλος (pu-ro) έχει γραφεί δυο φορές. Στην επάνω (από το συλλαβόγραμμα pu φαίνεται μόνο το κάτω μέρος) ακολουθεί κείμενο, ενώ στη κάτω, όχι. Επομένως, έχουν γραφεί τέσσερις παράγραφοι, ενώ δύο δεν ολοκληρώθηκαν.
Continue reading →