φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η θεωρία του ζωντανού (εμμενούς) κομμουνισμού διαμορφώθηκε στην Αθήνα την τριετία 1988-1991, όταν κατέρρεε ο υπαρκτός σοσιαλισμός. Ήταν το αποτέλεσμα μιας δεκάχρονης διαδικασίας, κατά την οποία έθεσα στον εαυτό μου πολλά ερωτήματα στα οποία δεν μπορούσα να απαντήσω. Ο μόνος τρόπος να απαντηθούν ήταν η θεωρία του ζωντανού κομμουνισμού, τον οποίο μέχρι πριν δυο τρία χρόνια αποκαλούσα εμμενή, δηλαδή αυτόν που υπάρχει, υπήρχε και θα υπάρχει. Κάποιος φίλος (ο Παντελής) μού επισήμανε ότι ο όρος ζωντανός είναι και πιο κατανοητός και πιο εύστοχος και τον υιοθέτησα. Κατόπιν, ένας άλλος φίλος πρότεινε και το ‘γλεντζέδικος’, που κι αυτόν τον υιοθέτησα και τον χρησιμο-ποιώ.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο Κύριος τείνει προς την πίκρα και τη ξινίλα, αυτές είναι οι γεύσεις του, ο Υποτελής προς τη γλύκα και το αλμυρό – σε αυτό το συμπέρασμα έχω καταλήξει, το κοινοποιώ για να δω αν και που κάνω λάθος. Κι ενώ ο Κύριος δεν αποφεύγει το γλυκό και το αλμυρό, ο Υποτελής αποστρέφεται το πικρό και το ξινό. Μιας και οι δύο διαθέτουν στόμα και αδένες  και γεύση που δεν διαφέρουν, εικάζω ότι οι παραπάνω προτιμήσεις και αποστροφές θα πρέπει να εξηγηθούν κοινωνικά ή, καλύτερα,  κοινωνικοψυχολογικά. Να μπορούμε άραγε να εξηγήσουμε την προτίμηση αυτών των γεύσεων εστιάζοντας την προσοχή μας στις μεταξύ τους σχέσεις;

Ο Κύριος είναι πικρός και ξινός, ο Υποτελής είναι γλυκός και αλμυρός. Εάν τρώγαμε το κρέας τους, βέβαια, δεν θα παρατηρούσαμε κάποια διαφορά, μιας και ο οργανισμός μεταβολίζει τα συστατικά που προκαλούν τις γεύσεις με τον ίδιο τρόπο. Ο Κύριος είναι πικρός και ξινός κοινωνικά και ψυχικά· ο Υποτελής είναι γλυκός και αλμυρός κοινωνικά και ψυχικά. Στον Κύριο πίκρα και ξινίλα χαρίζει η ήττα. Διεξάγει τον κοινωνικό πόλεμο ως εξής: απαγορεύεται η ήττα. Αυτό σημαίνει ότι είναι ο νικητής. Το γεγονός όμως ότι την απαγορεύει σημαίνει ότι και την έχει γευθεί και φοβάται μην την ξαναγευθεί – η γεύση της ήττας είναι πικρή. Τη λέξη ήττα δεν θέλουν ούτε να την ακούν,  λένε οι Κορίνθιοι για τους Αθηναίους σε μια δημηγορία του Θουκυδίδη. Τον ενοχλεί τόσο πολύ η ήττα, ώστε η δυσάρεστη πίκρα τον βοηθάει να μην ξεχνά ποτέ την απαγόρευση. Η ήττα του προκαλεί ξινίλα στο στομάχι. Ο Κύριος υποφέρει πάντα από το στομάχι του, δεν μπορεί να χωνέψει την ήττα, δεν μπορεί να χωνέψει την φυσική και κοινωνική πραγματικότητα, δεν μπορεί να χωνέψει το γεγονός ότι οφείλει την ύπαρξή του στην ύπαρξη των Υποτελών. Αυτό είναι μια διαρκής, οντολογική, ανθρωπολογική ήττα – αυτός είναι ένας από τους λόγους που τείνει προς την πίκρα και την ξινίλα.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΠΟ το 175ο μέχρι και το 1980 οι ιστορικοί της αρχαίας Ελλάδας σχημάτισαν μια εικόνα, την οποία μπορούμε να περιγράψουμε συνοπτικά ως εξής: στην αρχαία Ελλάδα, την αρχαϊκή και κλασική εποχή, συνέβη ένα θαύμα, το ελληνικό θαύμα, από ένα ευφυή λαό. Υπήρξαν κάποιες ενστάσεις και επιφυλάξεις αλλά παραχώθηκαν και καταχωνιάστηκαν. Απωθήθηκαν, θα έλεγα. Μετά το 1980 αυτές οι ενστάσεις και οι επιφυλάξεις ήρθαν στην επιφάνεια και μελετήθηκαν, διότι  το ισχύον μοντελάκι του ευφυούς λαού που κάνει θαύματα μπάζει από παντού. Πάρα πολλά ζητήματα έμεναν αδιευκρίνιστα, έως και μυστηριώδη.

ΑΠΟ το 2000 περίπου και μετά γίνεται το έλα να δεις. Όλα αυτά τα ζητήματα μελετώνται και επανεξετάζονται και η ειδίκευση είναι τόση και τέτοια, τα άρθρα και οι μελέτες είναι τόσες και τέτοιες που δύσκολα πια μπορούμε να τις παρακολουθήσουμε. Ομολογούν λοιπόν οι ιστορικοί και οι μελετητές ότι, λόγου χάριν,  τα ζητήματα της πόλεως και της δημοκρατίας, τα κομβικά ζητήματα,  δεν τα έχουμε κατανοήσει ακόμα, παραμένουν μυστήριο. Και θα παραμένουν μυστήριο, για μεθοδολογικούς κυρίως λόγους. Οι μελετητές και οι ερευνητές εστιάζουν την προσοχή τους στο ζήτημα που τους ενδιαφέρει, ανακαλύπτουν νέες πηγές, μαρτυρίες σε κείμενα, επιγραφές και άλλες και προσπαθούν να κατανοήσουν το υπό εξέταση ζήτημα απομονώνοντάς το από τα άλλα. Είναι ένας δρόμος που οδηγεί σε αδιέξοδο.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΗΜΕΡΑ θα ασχοληθώ με την προέλευση, την καταγωγή, τη γένεση του ορισμού και θα δείξω ότι ο ορισμός προήλθε από την επιθυμία ενίσχυσης της Κυριαρχίας και κατόπιν χρησιμοποιήθηκε ως μέσον καθυπόταξης της φύσης μέσω της αύξησης της γνώσης. Ο ορισμός είναι ένα από τα εντονότερα χαρακτηριστικά του δυτικού τρόπου σκέψης, του δυτικού πολιτισμού, τουτέστιν της δυτικής Κυριαρχίας. Ο ορισμός είναι πανταχού παρών – πρόκειται για την αυτοκρατορία του ορισμού. Αν δεν κάνω λάθος, και μου φαίνεται πως δεν κάνω, μόνο ο δυτικός πολιτισμός διαθέτει ορισμούς, κανένας άλλος! Εάν μπορούσαμε να ρωτήσουμε έναν τροφοσυλλέκτη ή έναν κινέζο χωρικό, τι είναι γάτα, δεν θα μπορέσει να κατανοήσει το ερώτημα. Η γάτα είναι γάτα, τι άλλο να είναι;

ΚΑΘΕ φορά που προφέρουμε τη λέξη γάτα (το σημαίνον) δεν σχηματίζουμε μόνο μια εικόνα (το σημαινόμενο) αλλά ασυναίσθητα, ασύνειδα συνοδεύουμε νοερά την εικόνα με έναν ορισμό, τον οποίο είμαστε σε θέση ανά πάσα στιγμή να εκφέρουμε: η γάτα είναι ένα θηλαστικό τετράποδο που κάνει νιάου νιάου! (Τι κάνει στα κεραμίδια νιάου νιάου;) Ορισμός είναι κι αυτός!  Ο ορισμός έχει αποικίσει τον εγκέφαλό μας, τη σκέψη μας, δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτόν, δεν μπορούμε, και δεν μας επιτρέπεται, να απαλλαγούμε από αυτόν. Ο ορισμός μας φαίνεται κάτι φυσιολογικό, κάτι αυτονόητο, κάτι που όλοι οι άνθρωποι όλων των κοινωνιών διέθεταν. Κι όμως! Ο ορισμός έχει ημερομηνία γέννησης, είναι ένα ιστορικό φαινόμενο, και έχει και πατέρα. Τον Πλάτωνα. Ο ορισμός είναι τέκνο της δυτικής φιλοσοφίας, της δυτικής Κυριαρχίας.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΚΑΘΕ φορά που ακούω τη λέξη ‘πολιτισμός’ αισθάνομαι τρόμο και απελπισία· και σκέφτομαι πολλά, πάρα πολλά. Αισθάνομαι τρόμο και απελπισία γιατί η λέξη ‘πολιτισμός’ είναι μια βάναυση, μια έντονη, μια βίαιη, μια δριμύτατη λέξη. Είναι μια λέξη του Κυρίου, της Κυριαρχίας. Κύ-ριος είναι αυτός που φουσκώνει, σωματικά και κοινωνικά, επειδή αυξάνεται ο πλούτος του και η ισχύς του – ετυμολογικά συγγενεύει με το κύ-μα και την έγ-κυ-ο: κύ-ρος είναι η αύξηση της ισχύος και ταυτόχρονα το δέος που προκαλεί αυτή η αύξηση στον Υποτελή. Κυριαρχία είναι μια κοινωνική σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων, ομάδων. κτλ και κατά την οποία άρχει (διατάζει, αποφασίζει) ο Κύριος, ο ισχυρός, αυτός που θέλει να αυξάνει διαρκώς την ισχύ του.

ΘΑ εκθέσω τι σκέφτομαι για τον ‘πολιτισμό΄του Κυρίου και θα αντιληφθείτε γιατί αισθάνομαι τρόμο και απελπισία. Αν και υπάρχουν πολλοί ορισμοί για τον πολιτισμό, ελάχιστα διαφέρουν μεταξύ τους. Κατά συνέπεια υπάρχει μόνο ένας ορισμός για τον πολιτισμό, αυτός του Κυρίου. Μιας όμως και το ένα δεν υπάρχει στις κυριαρχικές κοινωνίες, υπάρχει το δύο, τουλάχιστον, τότε δύο θα είναι οι ορισμοί του πολιτισμού – αυτός της Κυριαρχίας και αυτός του ζωντανού κομμουνισμού. Αυτόν τον τελευταίο θα επιχειρήσω να διατυπώσω σήμερα. Θα επιχειρήσω δηλαδή να καρφώσω το παλούκι στη καρδιά του βρικόλακα Κυρίου. Θα χρειαστούμε πολλά παλούκια – ο Κύριος έχει πολλές καρδιές.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ ισχύει ότι το ιδιάζον, το κομβικό, το εντονότερο χαρακτηριστικό του δυτικού πολιτισμού, καπιταλιστικού σήμερα, είναι η εμμονή στην αύξηση της διαθέσιμης ισχύος, και διαθέσιμου πλούτου, τότε αυτό το χαρακτηριστικό θα πρέπει να το εντοπίζουμε παντού. Νομίζω ότι το εντοπίζουμε. Έτσι, μια μεγάλη εξαγωγική βιομηχανία (δεν μπορεί να είναι μεγάλη, εάν δεν είναι εξαγωγική), όταν αυξάνει τα κέρδη της θα είναι ικανοποιημένη, ενώ όταν τα κέρδη της μειώνονται, άρα και η ισχύς της, θα πρέπει να δυσφορεί και να σκέφτεται πώς να ανακάμψει, πώς δηλαδή από τη μείωση των κερδών και της ισχύος θα καταφέρει να περάσει στην αύξηση. Αυτό βεβαίως ισχύει και για μια βιοτεχνία με λίγους εργάτες και για άλλους πολλούς. Ισχύει και για ένα συνοικιακό μανάβικο. Θα θυμάστε τι έγινε στο 1999-2000 με το Χρηματιστήριο. Ήξερα έναν νεαρό Αλβανό οικοδόμο που έχασε 2 εκ.δραχμές γιατί ήθελε να τα κάνει 5. Και δεν ήταν ο μόνος εργάτης.

ΣΥΝΗΘΩΣ την απόπειρα αύξησης των κερδών και της ισχύος την αναλαμβάνει ατομικά ο καπιταλιστής, μια συγκεκριμένη καπιταλιστική επιχείρηση θέλω να πω. Όταν όμως πολλοί ή οι περισσότεροι ή και όλοι οι καπιταλιστές βλέπουν τα κέρδη τους και την ισχύ τους να μειώνονται, τότε επιχειρούν όλοι μαζί να περάσουν από τη μείωση στην αύξηση. Πώς το κάνουν; Ποιος αναλαμβάνει αυτή την επιχείρηση; Είναι βέβαιο ότι δεν μπορούν να το κάνουν μόνοι τους. Είναι βέβαιο ότι αυτή την επιχείρηση την αναλαμβάνει το Κράτος. Και τι είδους επιχείρηση είναι αυτή; Μπορεί να είναι πόλεμος αλλά συνήθως δεν είναι. Είναι μια ειρηνική, μια οργανωμένη και συντονισμένη επίθεση κατά των Υποτελών, παραγωγών και μη με πάρα πολλά θύματα. Είναι μια καπιταλιστική επίθεση, μια επίθεση που σκοπό έχει να αυξήσει τα κέρδη όλων ταυτοχρόνως των μεγάλων καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Πώς το κάνει; Πόσο διαρκεί αυτή η επίθεση; Ποιους κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσει και πως τους ξεπερνά;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΙΜΑΣΤΕ βέβαιοι ότι το ρήμα ειμί (>είμαι), πρώτο πρόσωπο ενικού, οριστικής ενεστώτα,  προήλθε από τη μορφή *εσμί –  ο αστερίσκος είναι ένα σημάδι που δείχνει ότι δεν έχουμε γραπτή μαρτυρία της λέξης: το *εσμί δεν το διαβάζουμε ποτέ, πουθενά. Εικάζουμε ότι ο τύπος *εσμί υπήρξε· ναι, αλλά πώς είμαστε βέβαιοι ότι υπήρξε; Είμαστε βέβαιοι γιατί έχουμε τους τύπους εσσί (β΄ενικού), εστί (γ΄), εσμέν (α΄πληθ.), εστέ (β΄πλ.). Υπάρχουν κι άλλα ρήματα αυτής της δομής: φημί (ισχυρίζομαι), ημί (λέω), είμι (πορεύομαι). Αυτά τα τέσσερα ρήματα ανήκουν στην κατηγορία των αρχαιότερων αρχαίων ελληνικών λέξεων. Εικάζουμε, να μην πω είμαστε βέβαιοι, εγώ είμαι, ότι τα ρήματα αυτά προήλθαν από την ένωση δύο λέξεων, άρα από μία φράση: το *εσμί από τις λέξεις *ες και *μι, το είμι από τις λέξεις *ει και *μι. Το *μι σημαίνει εγώ, το *ες σημαίνει ‘υπάρχω (ως ισχυρός, ως νικητής, όχι γενικά και αόριστα υπάρχω!)’, το *ει (και *ι)  ‘πορεύομαι, πορεία’. Όσο και να σας φανεί παράξενο αυτό το *ι υπάρχει σε μερικές λέξεις της νέας ελληνικής, λόγου χάριν στο εισ-ι-τήριον, αμαξ-ι-τός, προσ-ι-τός!

Continue reading →