“έτσι μου ‘ρχεται μια μέρα να τα παρατήσω όλα και να σηκωθώ να φύγω”
(σαρανταπεντάχρονη πελάτισσα φούρνου στην ομήλικη υπάλληλο – Αθήνα)
“γέμισε η Κόλαση, τώρα στέλνουν και στην Αθήνα”
(Αθηνιώτικο γνωμικό της δεκαετίας του 1980, τότε με το νέφος)
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΕΑΝ τα θεμέλια του σημερινού τρόπου ζωής, στις καπιταλιστικές κοινωνίες της εποχής μας, είναι “πόλη-δωδεκάμηνη πολύωρη εργασία- επάγγελμα-αυτοκίνητο-σούπερ μάρκετ-κινητό” τότε ένας άλλος τρόπος ζωής, δηλαδή, μια κ ο ι ν ω ν ι κ ή ε π α ν ά σ τ α σ η , θα θεμελιωνόταν ως άρνηση όλων αυτών. Όλων, όχι ενός ή δύο! Διότι είναι αδύνατον, παντελώς αδύνατον, να απαλλαχτείς από ένα ή δύο από αυτά. Κάθε ένα από αυτά τα θεμέλια, θεμέλια του καπιταλισμού, βεβαίως, είναι ένα μεγάλο, ένα τεράστιο και δυσεπίλυτο κοινωνικό πρόβλημα, ένα megaproblem. Το κατανοώ, δεν είναι και πολύ εύκολο να φανταστούμε μια ζωή χωρίς πολη, δωδεκάμηνη πολύωρη εργασία, επάγγελμα, αυτοκίνητο, σούπερ μάρκετ, κινητό. Δεν μπορούμε να το φανταστούμε. Θα θέλαμε όμως να ζούμε με αυτόν τον τρόπο; Μη μου πείτε ότι είναι αδύνατον – σας παρακαλώ, σας ικετεύω! Πιθανόν να πείτε, και μάλλον θα το πείτε, ότι, όχι, δεν θα θέλαμε, δεν θέλουμε να ζούμε χωρίς όλα αυτά. Θα σας ακούσω με μεγάλη προσοχή αλλά δεν θα δώσω και πολύ μεγάλη βάση σε αυτά που θα με πείτε. Διότι, κάθε τριήμερη ή τετραήμερη αργία και στις ολιγοήμερες διακοπές τσακίζεστε να την κοπανήσετε από την πόλη για το χωριό σας, αδιαφορώντας για το ακριβό τίμημα που θα πληρώσετε στην επιστροφή σας – το πολύωρο μποτιλιάρισμα. Και, η πρώτη μέρα μετά το τριήμερο στη δουλειά θα είναι μια φρίκη. Αυτές οι δύο σαφέστατες ενείξεις με παρωθούν να εικάσω ότι δεν είστε και πολύ ευχαριστημένοι, ες όπως ζείτε – για τους μισθωτούς εργαζόμενους μιλάω, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, όχι για τους εισοδηματίες που έχουν δέκα εφτά ακίνητα και τα ματώνουν όλη μέρα. Ξεκινώντας από σήμερα, θα αφιερώσω ένα κείμενο για κάθε ένα από αυτά τα μεγαπροβλήματα, που προκαλούν άλλα προβλήματα, που προκαλούν άλλα προβλήματα, κοκ (προβληματογένεση).