φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΑ χρόνια που ζούμε, και οι επόμενες δυο τρεις δεκαετίες, μέχρι το 2050, πάνω κάτω, είναι μια εποχή μετάβασης από την κοινωνία της εργασίας στην κοινωνία της αεργίας. Καθώς όμως οι διανοητικές, ψυχικές, πολιτισμικές και πολιτικές αλλαγές έπονται των υλικών, οικονομικών και κοινωνικών,  η Αριστερά δεν μπορεί παρά να παραμένει κολλημένη στο παρελθόν, να βλέπει το μέλλον υπό το πρίσμα του παρελθόντος και του παρόντος, να ακολουθεί ασθμαίνοντας και παρακολουθώντας αμήχανη και αφοπλισμένη ιδεολογικά και θεωρητικά τις εξελίξεις. Αυτή είναι με λίγα λόγια η γνώμη μου για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς. Τι εννοώ με αυτόν τον όρο θα το εκθέσω στη συνέχεια. Κρατείστε μόνο αυτό προς στιγμήν: δεν μπορεί να μην υπάρχει Αριστερά –  η κυριαρχική σχέση, η διαταγή και η εκτέλεση (η Δεξιά), δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την συνεργασιακή σχέση, την πρόταση, τη συζήτησή της και την συλλογική εκτέλεσή της (η Αριστερά).

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η τρίτη μεταχριστιανική χιλιετία, ο 21ος αιώνας άρχισε με την απόπειρα του δυτικού Κυρίου, που είναι πλέον οικουμενική μορφή,  να εκπληρώσνει την πυρηνική, την πρωταρχική, την κομβική του επιθυμία: να μην έχει στρατιώτες και εργάτες, να διεξαγάγει πολέμους χωρίς στρατιώτες και να παραγάγει τον κοινωνικό πλούτο χωρίς εργάτες, χωρίς υποτελείς παραγωγούς. Η διαπίστωση αυτή εγείρει πολλά, κρίσιμα και θεμελιώδη ερωτήματα, στα οποία και πρέπει να απαντήσουμε. Είναι πράγματι αυτή η πυρηνική επιθυμία και φαντασίωση του δυτικού Κυρίου; Την έχει εκφράσει ρητά; Πότε; Πού μπορούμε να τη διαβάσουμε; Τι τον ώθησε να επιθυμήσει να μην έχει στρατιώτες και εργάτες; Μπορεί αυτή η επιθυμία να εκπληρωθεί; Πώς; Ποιες θα είναι οι συνέπειες της τυχόν εκπλήρωσης της επιθυμίας για τον Κύριο; Θα συνεχισει να είναι Κύριος χωρίς εργάτες; Ποιοι θα είναι οι Υποτελείς του; Είναι δυνατόν να υπάρχει καπιταλισμός χωρίς εργάτες; Εάν δεν είναι δυνατόν, και δεν είναι, πώς θα μετασχηματιστεί η οργάνωση της παραγωγής και της κατανάλωσης όταν δεν θα υπάρχουν εργάτες ή θα είναι ελάχιστοι; Είναι δυνατόν η παραγωγή του κοινωνικού πλούτου να γίνεται χωρίς εργάτες, μόνο με ρομπότ, με αυτόματες μηχανές και με την Τεχνητή Νοημοσύνη; Έχει αρχίσει ο μετασχηματισμός του; Ποιες θα είναι οι συνέπειες της εκπλήρωσης της επιθυμίας “χωρίς στρατιώτες, χωρίς εργάτες ” για μας, τους υποτελεις,  παραγωγους και μη; Τι θα κάνουμε όλη τη μέρα, τι θα τρώμε, πώς θα ζούμε;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΟ 1300 μ. Χ. και το 1945 τέμνουν τον ιστορικό χρόνο του δυτικού πολιτισμού και τον διακρίνουν σε τρεις εποχές.  Εμείς ζούμε την τρίτη εποχή,την εποχή των αδιεξόδων και των διλημμάτων. Ποια είναι αυτά τα αδιέξοδα και τα διλήμματα; Θα τα δούμε, παρακάτω. Με ποιο κριτήριο όμως επιλέγουμε αυτές τις δύο χρονολογίες; Θα το επισημάνουμε, εαν απαντήσουμε στο κρίσιμο και θεμελιώδες ερώτημα: Τι το ξεχωριστό, τι το ιδιαίτερο έγινε το 1300 και το 1945;

Η πρώτη εποχή του δυτικού πολιτισμού άρχισε με τη γένεσή του, κατά την αρχαϊκή εποχή της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας (750-500 π. Χ.), κατά συνέπεια, η κοινωνία αυτή ήταν η πρώτη δυτική κοινωνία,  και έληξε το 1300 μ. Χ., πάνω κάτω –  η χρονολογία αυτή είναι συμβατική. Διήρκεσε 2.000 χρόνια. Εκείνα τα χρόνια, εμφανίστηκαν στη δυτική Ευρώπη τα πρώτα πυροβόλα όπλα και τα πρώτα μηχανικά ρολόγια, εμφανίστηκαν δηλαδή οι πρώτες μηχανές, οι πρώτοι κινητήρες, που λειτουργούσαν χωρίς ανθρώπινη ή ζωική ενέργεια. Οι επινοήσεις αυτές ήταν  εκπλήρωση επιθυμιών που είχαν διατυπωθεί κατά την πρώτη εποχή του δυτικού πολιτισμού, την εποχή της διατύπωσης της επιθυμιών αύξησης της ισχύος έναντι της φύσης και των αντιπάλων –  εξωτερικών και εσωτερικών. Από το 1300 μ. Χ. και μέχρι το 1945 εκπληρωθηκαν όλες οι επιθυμίες, που είχαν διατυπωθεί κυρίως στην Ιλιάδα, αλλά και μετά το 1300 μ. Χ.  –  εκτός από μία. Φωτογραφία, τηλέγραφος, αυτοκίνητο,  αεροπλάνο, υποβρύχιο, τηλέφωνο, τηλεόραση και άλλα πολλά. Η εποχή αυτή είναι η εποχή της γένεσης του θεού, όχι του Θεού –  προς Θεού! Διήρκεσε 650 χρόνια. Η εκπλήρωση των επιθυμιών συνεχίστηκε και μετά το 1945 και θα συνεχιστεί, η χρονολογία όμως αυτή σηματοδοτεί την έναρξη μιας ιδιαίτερης εποχής –  της εποχής των αδιεξόδων και των διλημμάτων. Τι έγινε το 1945 –  στις 6 και 9 Αυγούστου;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η παγκόσμια ιστορία του ανθρώπου του σοφού αρχίζει με την έναρξη της ανθρωπογένεσης, πριν 5-6 εκ. χρόνια, με τη συγκρότηση της πρωτοκοινωνίας, και διακρίνεται σε δύο εποχές: την εποχή της πλεονικής σπείρας, που καλύπτει την ανθρωπογένεση και το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ανθρώπου του σοφού και την εποχή της μειονικής σπείρας που άρχισε πριν 6-7 χιλιάδες χρόνια. Ζούμε στα τέλη αυτής της εποχής, στη φάση της ολοκλήρωση της μειονικής σπείρας, κατά την οποία κλιμακώνεται η συσσώρευση πολλών και οξέων παγκόσμιων κοινωνικών προβλημάτων, η διεξαγωγή πολέμων, η προϊούσα αποδιοργάνωση των κοινωνιών, η καταστροφή της φύσης. Με μια μόνο λέξη: ο θάνατος. Η κατάληξη της μειονικής σπείρας θα είναι η εξαφάνιση του ανθρώπου του σοφού. Η διάρκεια της φάσης της ολοκλήρωσης της μειονικής σπείρας θα είναι μεγάλη και θα καλύψει τον 21ο και τον 22ο αιώνα. Η διαπίστωση αυτή είναι μια νότα αισιοδοξίας. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα υπάρχει η πιθανότητα της αντίδρασης του ανθρώπου του σοφού και της αποτροπής της εξαφάνισης, με την υπερίσχυση της υπάλληλης πλεονικής σπείρας και την μετά-νοια, δηλαδή, την αλλαγή του τρόπου σκέψης και του τρόπου ζωής. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν αυτή η μετά-νοια εκτυλιχθεί πριν ή μετά την Αποκάλυψη και την επί Γης Κόλαση. Εάν γίνει μετά, “δεν θα ήθελα να είμαι ένας από τους επιζήσαντες’ (Πολ Βιριλιό).

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας  μέρα

ΚΑΠΟΙΕΣ ενδείξεις που έχουν εντοπίσει οι αρχαιολόγοι και οι παλαιοανθρωπολόγοι μας παρωθούν να εικάσουμε ότι ο πόλεμος ως κοινωνικό φαινόμενο υπήρχε πριν την εμφάνιση του ανθρώπου του σοφού. Πότε άρχισε, μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ. Εάν έτσι έχουν τα πράγματα, ο άνθρωπος ο σοφός διεξήγαγε πολέμους καθ΄ όλη τη διάρκεια της τροφοσυλλεκτικής-κυνηγητικής περιόδου –  από το 300.000 π. Χ.  μέχρι την επινόηση της παραγωγής της φυτικής και ζωικής τροφής (γεωργία και κτηνοτροφία), πριν 12 – 10.000 χρόνια. Θα τα δεχτούμε όλα αυτά, υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που εγείρει η έννοια του κοινωνικού πλούτου.

Ο κοινωνικός πλούτος είναι η προϋπόθεση της αναπαραγωγής μιας κοινωνίας και διακρίνεται σε υλικό και άυλο. Ο υλικός πλούτος είναι το σύνολο των παραγόμενων αντικειμένων με τα οποία εξασφαλίζεται η ζωή των μελών μιας κοινωνίας: τροφή, ένδυση, υπόδηση, κατοικία, εργαλεία, όπλα, μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας. Ο άυλος πλούτος είναι το σύνολο των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση και μεταξύ των ανθρώπων, είναι οι γνώσεις που παράγονται από αυτές τις σχέσεις, είναι η γλώσσα, οι τελετουργίες, οι μύθοι,οι θεσμοί, ο χορός, η μουσική. Οι σημερινές (καπιαλιστικές) κοινωνίες είναι κοινωνίες τεράστιου υλικού και άυλου κοινωνικού πλούτου, την προτεραιότητα όμως την έχει ο υλικός, μιας και είναι εμφανής η τάσης της συρρίκνωσης των σχέσεων με τη φύση και μεταξύ των ανθρώπων. Οι προανθρώπινες κοινωνίες και οι τροφοσυλλεκτικές-κυνηγητικές κοινωνίες του ανθρώπου του σοφού δεν ήταν κοινωνίες του υλικού κοινωνικού πλούτου αλλά του άυλου. Υπήρχε ασφαλώς κοινωνικός πλούτος αλλά ήταν ελάχιστος –  δεν υπήρχε αποθηκευμένη τροφή, λίγα εργαλεία, λίγα όπλα, υποτυπώδης ένδυση –  αυτά τίποτα άλλο. Ο πλούτος αυτών των κοινωνιών, με τον οποίο εξασφαλιζόταν η αναπαραγωγή της κοινωνίας, ήταν οι σχέσεις, οι γνώσεις, η γλώσσα, οι θεσμοί και όλα τα άλλα που προανέφερα. Ήταν κοινωνίες γνώσεων και σχέσεων.

Continue reading →